{"id":502,"date":"2023-05-25T19:51:12","date_gmt":"2023-05-25T19:51:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.burchard.net.pl\/?page_id=502"},"modified":"2023-07-23T09:42:30","modified_gmt":"2023-07-23T09:42:30","slug":"nowa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/?page_id=502","title":{"rendered":"3. Wst\u0119p"},"content":{"rendered":"\n

Historia rodziny Burchard\u00f3w (w pisowni oryginalnej Burkhart\u00f3w) interesowa\u0142a mnie, odk\u0105d pami\u0119tam. Nie tylko dlatego, \u017ce chodzi\u0142o o moich przodk\u00f3w. Interesowa\u0142a mnie \u2013 z racji zawodu \u2013 od strony historycznej i fascynowa\u0142a od strony emocjonalnej.<\/p>\n\n\n\n

W losach tej rodziny wida\u0107 jasno, w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cycie jednostki zar\u00f3wno uwarunkowania spo\u0142eczno-polityczne, og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 bieg historii, jak i konstruktywny p\u0119d do bycia kowalem w\u0142asnego losu. Nic nie jest tu zerojedynkowe \u2013 historia jest bezlitosnym decydentem, ale i instynkt przetrwania bywa nie do pokonania. Oddzia\u0142ywania zewn\u0119trzne i wewn\u0119trzne kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnie i zale\u017cne s\u0105 od wielu czynnik\u00f3w, kt\u00f3rych czasem nie spos\u00f3b wskaza\u0107 czy nazwa\u0107. Czasem idzie si\u0119 z wiatrem, kiedy indziej pod wiatr. Czasem ma si\u0119 pecha, a czasem szcz\u0119\u015bcie \u2013 i cho\u0107 to wielce z\u0142udne i niekonkretne kategorie, przyj\u0119\u0142o si\u0119 uwa\u017ca\u0107 jednak, \u017ce mog\u0105 stanowi\u0107 o ludzkim losie.<\/p>\n\n\n\n

\u015aledz\u0105c histori\u0119 Burkhart\u00f3w\/Burchard\u00f3w trudno nie snu\u0107 refleksji nad dramatem ich wybor\u00f3w \u017cyciowych. Emocje, zwi\u0105zane z decyzj\u0105 o opuszczeniu swojego miejsca na ziemi, chocia\u017c w jakim\u015b momencie by\u0107 nim ono przestaje, s\u0105 niewyobra\u017calne. Cz\u0142onkowie rodziny \u017cyli w Erfweiler kilkaset lat. Zapewne wiedzieli, \u017ce \u017cyli tam \u201eod zawsze\u201d \u2013 mieli tam groby dziad\u00f3w i pradziad\u00f3w, historie rodzinne, jaki\u015b skrawek w\u0142asnej ziemi. I musieli podj\u0105\u0107 postanowienie opuszczenia tego. Na zawsze. Pozostawi\u0107 cz\u0142onk\u00f3w rodziny, przyjaci\u00f3\u0142, znajomych, dom rodzinny, znane miejsca. Z my\u015bl\u0105, \u017ce raczej nie b\u0119dzie powrotu, \u017ce najprawdopodobniej ju\u017c nigdy bliskich sobie ludzi i k\u0105t\u00f3w nie zobacz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dramat ich mia\u0142 te\u017c drug\u0105 stron\u0119 medalu \u2013 niepewno\u015b\u0107. Nie byli bowiem w stanie przewidzie\u0107 skutk\u00f3w tego, co robi\u0105. Co ich czeka? Mieli uda\u0107 si\u0119 do nieznanego kraju \u2013 absolutnie nieznanego. Nie tylko kulturowo i j\u0119zykowo \u2013 a by\u0107 mo\u017ce nie orientowali si\u0119 nawet za dobrze, \u017ce zetkn\u0105 si\u0119 na miejscu z ludno\u015bci\u0105 m\u00f3wi\u0105c\u0105 nie jednym, ale dwoma r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami. Czy wiedzieli, \u017ce jad\u0105 na ziemie podbitego narodu, b\u0119d\u0105cego w sprzeciwie wobec swoich w\u0142adz, co utrudnia zwykle normalne \u017cycie? Nie wiedzieli, jak wygl\u0105da krajobraz, jaki jest miejscowy klimat. I ostatecznie \u2013 jak zostan\u0105 przyj\u0119ci. Czy rzeczywi\u015bcie poprawi\u0105 sw\u00f3j los.<\/p>\n\n\n\n

Decyzj\u0119 tak\u0105 jednak podj\u0119li i konsekwentnie zrealizowali.<\/p>\n\n\n\n

Legendy rodzinne na temat tej decyzji by\u0142y dwie. Jedna, \u017ce sprzyjali Napoleonowi i w momencie, gdy Palatynat przesta\u0142 by\u0107 francuski i wr\u00f3ci\u0142 do Bawarii, \u017ale ich z tego powodu traktowano. Druga, \u017ce jako katolicy byli prze\u015bladowani. Obie s\u0105 bzdurne. Balthasar, ojciec braci, kt\u00f3rzy wyemigrowali z Palatynatu do Kr\u00f3lestwa Polskiego, a konkretnie do Imperium Rosyjskiego, by\u0142 w armii Napoleona nie z w\u0142asnej woli i to kilka tygodni, nie walczy\u0142 nigdzie \u2013 odes\u0142ano go do domu, bo by\u0142 chory. Katolik\u00f3w te\u017c nikt w Bawarii nie prze\u015bladowa\u0142, Bawaria by\u0142a katolicka. W tej legendzie widz\u0119 raczej odbicie bogoojczy\u017anianego \u015bwiatopogl\u0105du rodziny, kt\u00f3ra osiad\u0142a w ko\u0144cu w Cz\u0119stochowie.<\/p>\n\n\n\n

Przyczyny wyjazdu by\u0142y proste \u2013 nie by\u0142o co je\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wystarczy pojecha\u0107 do Erfweiler i zobaczy\u0107 t\u0119 ma\u0142\u0105 wioseczk\u0119 w w\u0105skiej dolince w\u015br\u00f3d zalesionych stok\u00f3w i gdzieniegdzie ska\u0142, niemal pozbawion\u0105 p\u00f3l uprawnych, by to zrozumie\u0107. Z Erfweiler, a szerzej z Palatynatu, istnia\u0142a te\u017c przez lata masowa emigracja do Ameryki.<\/p>\n\n\n\n

Tak po\u0142o\u017cona jest wie\u015b Erfweiler:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tablica informacyjna dla turyst\u00f3w w Erfweiler ze szlakami turystycznymi \u2013 rok 2021. Ukazuje po\u0142o\u017cenie Erfweiler mi\u0119dzy g\u00f3rami, ograniczaj\u0105cymi jego rozw\u00f3j gospodarczy. W dawnych wiekach wie\u015b nie by\u0142a tak du\u017ca. Na pewno dwie\u015bcie lat wcze\u015bniej p\u00f3l uprawnych by\u0142o mniej, bo mieszka\u0144cy nie mogli swobodnie karczowa\u0107 las\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ogromnie interesowa\u0142o mnie, jak i kiedy moi przodkowie po k\u0105dzieli przybyli do Polski. K t o konkretnie tu przyjecha\u0142. Gdzie si\u0119 osiedlili? Co robili? Jak im si\u0119 \u017cy\u0142o? St\u0105d te\u017c zamys\u0142 zbadania historii rodziny \u2013 nawet nie jako  m o j e j rodziny, ale rodziny emigrant\u00f3w-imigrant\u00f3w jako takiej \u2013 nie dawa\u0142 mi spokoju od lat. Nigdy jednak nie by\u0142o na to czasu. A\u017c zda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce tego czasu mam coraz mniej.<\/p>\n\n\n\n

Nie ukrywam, \u017ce ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnego materia\u0142u historycznego okaza\u0142a si\u0119 tak obfita, \u017ce praca si\u0119 rozros\u0142a. Ponad moje zamierzenia i ponad miar\u0119. Z historii rodziny rozros\u0142a si\u0119 w Wielk\u0105 Ksi\u0119g\u0119 Burchard\u00f3w. I to \u2013 do pewnego stopnia, mocno zaskakuj\u0105cego zreszt\u0105 \u2013 Burchard\u00f3w, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w przemys\u0142owej \u0141odzi! Mo\u017cna te\u017c na podstawie dost\u0119pnych materia\u0142\u00f3w sformu\u0142owa\u0107 szersze wnioski \u2013 o d\u0142ugo\u015bci \u017cycia, wieku zawierania zwi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich, dzietno\u015bci etc. A wreszcie \u2013 o d\u0105\u017ceniu do poprawy bytu, statusu spo\u0142ecznego, kszta\u0142cenia si\u0119. Wynika st\u0105d stara i banalna, ale absolutnie niepodwa\u017calna prawda \u2013 nasi przodkowie, to, kim byli i kim chcieli by\u0107, stworzyli nas nie tylko dos\u0142ownie, ale te\u017c kulturowo. Nie tylko mamy ich geny, czasem lepsze, czasem gorsze, ale te\u017c ich decyzje mia\u0142y wp\u0142yw na to, gdzie \u2013 i jakie \u2013 jest nasze w\u0142asne miejsce na ziemi.<\/p>\n\n\n\n

Trudno oceni\u0107, w jak du\u017cym stopniu przyjazd do Polski\/Rosji zmieni\u0142 \u017cycie Burchard\u00f3w \u2013 w pierwszym pokoleniu \u2013 na lepsze. Dostali ziemi\u0119 \u2013 tego na pewno w Erfweiler brakowa\u0142o. W dokumentach okre\u015bla si\u0119 ich jako gospodarzy, rzemie\u015blnik\u00f3w, ale i komornik\u00f3w, czyli nie samodzielnych gospodarzy. W ka\u017cdym razie nie ma dowod\u00f3w, jakoby kt\u00f3ry\u015b z przyby\u0142ych uzna\u0142 emigracj\u0119 na tyle za pora\u017ck\u0119, by wr\u00f3ci\u0107 do domu. Drugie pokolenie \u2013 dzieci imigrant\u00f3w \u2013 na og\u00f3\u0142 pozostawa\u0142o w tym samym miejscu, cho\u0107 nie zawsze. M\u00f3j pradziadek Johannes\/Jan przeszed\u0142 w szeregi mieszcza\u0144stwa i osi\u0105gn\u0105\u0142 stopie\u0144 zamo\u017cno\u015bci, jaki w Erfweiler nie by\u0142by mo\u017cliwy. Otworzy\u0142 te\u017c przed dzie\u0107mi i si\u0142\u0105 rzeczy wnukami mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia wykszta\u0142cenia i dalszego awansu spo\u0142ecznego. Oczywi\u015bcie z biegiem czasu i warunki bytowo-spo\u0142eczne w Palatynacie si\u0119 zmienia\u0142y, szczeg\u00f3lnie wykszta\u0142cenie stawa\u0142o si\u0119 coraz bardziej dost\u0119pne, niemniej mo\u017cna oceni\u0107, \u017ce decyzja Burkhart\u00f3w o emigracji w konkretnym momencie okaza\u0142a si\u0119 s\u0142uszna.<\/p>\n\n\n\n

Patrz\u0105c w szerszym kontek\u015bcie na emigracj\u0119 niemieck\u0105 z pierwszej po\u0142owy XIX na teren Kr\u00f3lestwa Polskiego, do guberni mazowieckiej i kaliskiej, podkre\u015bli\u0107 te\u017c trzeba jej znaczenie dla gospodarczego rozwoju tych teren\u00f3w. Burkhart\u00f3w\/Burchard\u00f3w uzna\u0107 nale\u017cy niemal za budowniczych \u0141odzi! W obr\u0119b dzisiejszego wielkiego miasta wesz\u0142y tereny, gdzie osadzono niemieckich przybysz\u00f3w, tak zwanych kolonist\u00f3w. Osady przez nich zamieszka\u0142e, stare i nowe \u2013 Nowosolna, Wi\u0105czy\u0144 G\u00f3rny, Nery, Budy Stokowskie, Andrespol\/Andrzej\u00f3w, by wymieni\u0107 tylko kilka, powi\u0119ksza\u0142y dzi\u0119ki nim sw\u00f3j area\u0142 uprawny, rozwija\u0142y infrastruktur\u0119. I wreszcie zaludniaj\u0105c te tereny koloni\u015bci byli ojcami robotnik\u00f3w przemys\u0142owej \u0141odzi. Sze\u015bciu braci Burkhart\u00f3w, syn\u00f3w Balthasara i Magdaleny Ehrhard, kt\u00f3rzy przybyli do Polski, mia\u0142o \u0142\u0105cznie ponad 60 dzieci, ponad 250 wnuk\u00f3w i oko\u0142o 350 prawnuk\u00f3w! O dalszym potomstwie ju\u017c nie wspomn\u0119, ale bez w\u0105tpienia poprawili demografi\u0119, bo ju\u017c w kilku pierwszych pokoleniach przysporzyli Polsce przynajmniej prawie 700 nowych obywateli! S\u0105 to oczywi\u015bcie liczby szacunkowe, mog\u0142o by\u0107 ich wi\u0119cej, bo na pewno \u2013 i to trzeba podkre\u015bli\u0107 \u2013<\/strong> nie wszystkich potomk\u00f3w uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107. Przypuszczam, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich zst\u0119pnych pozosta\u0142a w \u0141odzi i okolicy.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Duczmal, Pozna\u0144, maj 2023 r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia rodziny Burchard\u00f3w (w pisowni oryginalnej Burkhart\u00f3w) interesowa\u0142a mnie, odk\u0105d pami\u0119tam. Nie tylko dlatego, \u017ce chodzi\u0142o o moich przodk\u00f3w. Interesowa\u0142a mnie \u2013 z racji zawodu \u2013 od strony historycznej i fascynowa\u0142a od strony emocjonalnej. W losach tej rodziny wida\u0107 jasno, w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cycie jednostki zar\u00f3wno uwarunkowania spo\u0142eczno-polityczne, og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 bieg historii, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-502","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=502"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":508,"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/502\/revisions\/508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.burchard.net.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}